Nieuwe hr-cascade voor optimaal klimaat in dierenverblijf in Ouwehands Dierenpark

‘Dierengezondheid en -veiligheid staan hier voorop’, vertelt Westeneng. ‘Ook het juiste klimaat in de verblijven is daarbij essentieel. Voor de orang-oetans is dat exact 25 graden, in het reptielenhuis 28 graden. Het is allemaal vastgelegd in landelijke wet- en regelgeving en strikte protocollen. Als technische dienst stemmen we bovendien alles af met de dierenverzorgers, de kenners van alle dieren. Al die regels gelden ook voor externe partijen. Het draait daarbij om de veiligheid van dieren én personeel. Een orang-oetan is namelijk zeven keer sterker dan de mens. Bovendien moet je hier geen gereedschap en materialen laten rondslingeren: ze houden echt alles scherp in de gaten en pakken wat ze pakken kunnen. Je kunt hier ook niks zomaar vastdraaien, alle bouten en moeren moeten worden vastgelast.’

Ouwehands heeft een eigen technische dienst met een complete werkplaats. ‘We doen veel zelf’, zegt Westeneng. ‘Ik ben altijd de eerste die bij een storing of reparatie gaat kijken. Daarnaast hebben we een stevige samenwerking met onze vaste installatiepartner Van Walsem. Johan en ik zijn echte collega’s. Hij verzorgt het onderhoud en de vervanging van installaties, van werkvoorbereiding en planningen tot projectbegeleiding. Hun kwaliteit en snelle service zijn essentieel.’ Van Schaik: ‘We zijn een totaalinstallateur, van particuliere klanten tot grote projecten. Woningbouw, kantoren, utiliteit. Het is bijzonder dat wij enkele jaren geleden werden gevraagd voor het onderhoud van alle installaties. Want Ouwehands Dierenpark hanteert een strenge selectie van externe partijen. Het vertrouwen dat wij hebben gekregen, willen we keer op keer waarmaken. Ook wij houden ons aan alle protocollen. We kennen blindelings de weg en werken nauw samen met Reindert. We hebben de sleutels voor als we ergens snel bij moeten zijn. En we zitten in Rhenen. Om de hoek, met een korte aanrijtijd. Ik doe het merendeel van het werk zelf, samen met een beperkt clubje eigen onderhoudsmonteurs. Echt dedicated mensen, want niet iedereen kan hier zomaar aan de slag. Ook is een bijzondere klant als Ouwehands Dierenpark een extra visitekaartje op de arbeidsmarkt. De jonge generatie installatiemonteurs vindt dit natuurlijk heel interessant.’

Terug naar de techniek. Alle hr-ketels op het dierenpark zijn van één fabrikant: Nefit Bosch. ‘Dat is mijn eigen keuze’, benadrukt Westeneng. ‘Jaren terug werkte ik er al mee bij mijn vorige werkgever. Sinds die tijd weet ik: het is een goeie, betrouwbare fabrikant. Meedenken, korte lijnen, vertrouwde service, uitstekende bereikbaar en altijd een goeie maatwerkoplossing. En ook als het gaat om de levering van onderdelen. Die houden we hier trouwens zelf ook op voorraad, zodat we snel kunnen handelen bij een storing. Bij vervanging haal ik ook weleens goede onderdelen van een ketel af om op te slaan voor hergebruik.’

Direct achter het orang-oetanverblijf stappen we de installatieruimte binnen. Hier stond een cascade van twee Nefit TopLine-ketels van 100 kW en één van 70 kW. Voor de verwarming van het orang-oetanverblijf en het naastgelegen reptielenhuis. Ze draaiden eigenlijk altijd op hun top en waren aan het einde van hun levensduur. Nico Schaafsma, key accountmanager commercial heating bij Nefit Bosch gaf advies voor de vervanging ervan. ‘Een warmtepomp was hier nog geen optie: het orang-oetanverblijf heeft een hogetemperatuur-afgiftesysteem met buisverwarming. Dan moet je het complete afgiftesysteem vervangen’, aldus Schaafsma. ‘Met het oog op onder meer beschikbaar budget en netcongestie viel de keuze op een nieuwe generatie hr-ketels in cascade: drie Bosch Condens 7000 WP-ketels van elk 125 kW. Dat is bewust iets meer vermogen in verhouding tot het vermogen en het verbruik tot dan toe. Meestal kun je bij vervanging van oudere installaties met minder vermogen toe. Maar juist iets meer vermogen betekent hier dat de ketels rustiger kunnen draaien op een gemiddeld lager vermogen. Dat leidt tot een rustige, gelijke vraagverdeling, meer efficiency en minder gasverbruik. Met het oog op een lange levensduur. Bovendien zijn de ketels elkaars reserve. Als er ooit eens in storing valt, nemen de andere twee het werk automatisch over.’

De nieuwe opstelling neemt niet meer ruimte in beslag dan de oude. ‘Voor dit soort hoge vermogens is dit een compacte installatie’, zegt Van Schaik. ‘Met een cascadesysteem met Bosch Condens 7000 WP-ketels kun je op één vierkante meter vier toestellen van elk 150 kW plaatsen, goed voor een totaal opgesteld vermogen van 600 kW. Dat is in krappe installatieruimtes als deze heel fijn. Ook het installatiegemak is optimaal: eenvoudig aan te sluiten met de bijgeleverde frames, op de bestaande open verdeler. Alleen was het in de dagen van de plaatsing en montage bloedheet weer. Het leek wel werken in een sauna.’ Van Walsem verkoopt de Condens 7000 WP in cascade inmiddels veel, onder meer in appartementencomplexen, flatgebouwen en zelfs een kasteel. ‘Ook het onderhoudsgemak is een pluspunt: je kunt aan de voorkant eenvoudig overal bij.’ Bij de vervanging van de ketelcascade werd meteen de regeling gemoderniseerd met de MC400-cascademodule van Nefit Bosch. Verder hebben we het plafond en de beluchtingsroosters van de installatieruimte vernieuwd. Tot slot werd een SCIOS-keuring uitgevoerd, verplicht voor stookinstallaties boven de 100 kW.’

De installatie draait nu een jaar. Compleet probleemloos, zonder storingen. Ook zijn volgens Westeneng de eerste gasbesparingen bekend. ‘In 2024 verbruikte het gebouw 137.180 m³ gas, in 2025 nog 129.995 m³. Dat scheelt 7.185 m³. Dat lijkt weinig, maar de nieuwe ketels draaien pas sinds 1 juli 2025. De besparing geldt dus maar voor een half jaar. Over een heel jaar verwacht ik een gasbesparing van 16.000 tot 17.000 m³, oftewel 12%. Verbeteren en besparen is hier overigens een continu proces. Installaties en ketels worden bij Ouwehands gefaseerd vervangen. Het zijn met name Nefit ProLines en TrendLines. Betrouwbaarheid en bedrijfszekerheid zijn essentieel. Ze moeten dag en nacht draaien en altijd de vereiste temperatuur leveren. Soms, bijvoorbeeld bij woestijndieren, is dat overdag een andere temperatuur dan ’s nachts, om het natuurlijke klimaat na te bootsen van het gebied waar deze dieren leven. Bij elke vervanging wordt daar weer strikt naar gekeken.’

Ook verduurzamingsmogelijkheden worden dan volgens Westeneng altijd onderzocht. ‘Dat is best lastig, want we zitten op de grens van wat het elektriciteitsnet aankan, netcongestie kan hier gaan opspelen. We zien kansen voor energiebesparing, maar hebben ook te maken met architectuur die behouden moet blijven. Bijvoorbeeld isolatiemaatregelen treffen en pv-panelen plaatsen is daarom niet overal mogelijk. Het belangrijkste aandachtspunt is en blijft bedrijfszekerheid: we zijn verplicht de zorg voor en het welzijn van de dieren te waarborgen. Ook de back-up, met name aggregaten, is essentieel. We onderzoeken ook de toekomstige mogelijkheden van opslagbatterijen. Het is continu balanceren tussen dierenwelzijn, verduurzamen, energie besparen en de praktische mogelijkheden. De keuze voor de nieuwe Bosch Condens 7000 WP is daar een goed voorbeeld van.’

Publicatiedatum: 10 augustus 2026